Kamieniczna zagadka

Starówki górnośląskich miast to miejsca licznych nadzorów i badań archeologicznych. Zazwyczaj prace ziemne prowadzone są w nawierzchni ulic i chodników. O wiele rzadziej zdarza się, że archeolog wkracza na teren działki mieszczańskiej. Ale czasem się zdarza…

Podstawą do rozpoznania terenowego jest wówczas kwerenda archiwalna. Stare mapy, plany, zapiski, etc. Często to dzięki dokumentom można przynajmniej szacować szanse na znalezienie czegokolwiek, co leży w gestii zainteresowania archeologa. Wiele budynków, które powstawały szczególnie w XIX i XX w. na starówkach miast górnośląskich jest niestety podpiwniczona. Budowy piwnic często nie były poprzedzone żadnym rozpoznaniem archeologicznym. Takie były czasy… Choć trzeba przyznać, że w okresie przedwojennym prace ziemne np. na bytomskiej Starówce były w mniej lub bardziej dokładny sposób dokumentowane przez badaczy niemieckich z miejscowego Oberschlesisches Landesmuseum.

Ale dlaczego Wam o tym piszę? Do GPA spłynęło ostatnio zamówienie na nadzór archeologiczny przy budowie dużego budynku w centrum Bytomia, przy ul. Krakowskiej 24.(niegdyś nr 33). Teren ten jest obecnie wyrównany i znajduje się tu parking. Chciałem zrobić fotkę – ale stoi tam tyle aut, że to chyba nie ma sensu 😉

Plan Bytom
Fragment planu Bytomia z 1910 r. z zaznaczoną działką i kamienicą przy obecnej ul. Krakowskiej 24 (niegdyś nr 33)

Trochę poszperałem i okazało się, że w 1874 stanęła w tym miejscu kamienica, której projektantem był bytomski mistrz murarski Ferdinand Herrmann. Budowę kamienicy zlecił nie byle kto, bo Otto Friedländer, królewski radca handlowy, który był założycielem spółki „Vulkan”, obejmującej, m.in. kopalnię „Rozbark” i hutę „Bobrek”. Takie informacje znalazłem m.in. w archiwum Urzędu Miejskiego w Bytomiu oraz na niezwykle interesującej witrynie dotyczącej zabytkowych budynków w Bytomiu:              http://www.architekturabytomia.org/pl/budowla/adres/Krakowska+24.

 

 

Widok kamienicy przed wyburzeniem w 2005 r. (źródło: http://www.fotopolska.eu)

Kamienica, wraz z większością przybudówek zostały rozebrane ostatecznie w 2007 r., gdyż ich stan groził zawaleniem. Niestety, jak wynika z planów cała działka była zabudowana, a sama kamienica i budynki dodatkowe w dużej części podpiwniczone. Szansa na odkrycie starszych, sięgających średniowiecza nawarstwień jest zatem teoretycznie ograniczona… ale jak pisałem powyżej, to co w ziemi, nie zawsze jest odzwierciedleniem tego co na planach 😉 W tym miejscu upatruję przewagę nauki zwanej archeologią nad historią (odwdzięczam się w tym miejscu małym ‚pstryczkiem badawczym’ wszystkim, którzy uważają archeologię za (o zgrozo!) – za naukę pomocniczą historii!).

Może zatem GPA dołoży kolejny piękny kamyczek w badaniach nad historią Bytomia? Będę Was oczywiście informował z frontu prac archeologicznych 😉

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.