Na pyskowickiej Starówce

W ostatnich dniach zacząłem prowadzić nadzór archeologiczny przy pracach związanych z remontem ul. Cmentarnej w górnośląskich Pyskowicach.  Prace badawcze na razie nabierają tempa, bo inwestycja ogranicza się do prostowania ‘pokrzywionych’ przez czas (a może bardziej koła samochodów 😉 ) kostek brukowych. Dlatego korzystając z czasu przechadzam się trochę po tutejszej Starówce. A miejsce to sądzę kryje jeszcze wiele archeologicznych niespodzianek, czego sam doświadczyłem, bodajże w 2009 roku.

 

Ulica, na której prowadzę nadzór była w przeszłości jedną z głównych dróg prowadzących do miasta od strony zachodniej. Jest to istotne, bo miasto leżało na szlaku handlowym prowadzącym z Krakowa do Wrocławia. Położenie stwarzało dobre warunki do funkcjonowania tutaj grodu z osadą targową, który jak się uważa powstał we wczesnym średniowieczu. Lokalizowany on był prawdopodobnie w części zachodniej obecnego miasta. Jednak brak na ta chwilę materialnych dowodów, które mogłyby potwierdzić tą hipotezę, gdyż nie prowadzono tu w przeszłości żadnych badań archeologicznych.

Plan Pyskowic z 1810 r.
Plan Pyskowic z 1810 r. (źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe)

Przy obecnej ulicy Cmentarnej, na wydatnym wyniesieniu znajduje się jeden z najstarszych kościołów Pyskowic – kościół pw. św. Stanisława. Obecna bryła kościoła pochodzi z lat 1865-69, jednak wcześniej miał w tym miejscu stać drewniany kościółek zbudowany w 2 połowie XVII w.

fot.1
Kościół pw. św. Stanisława przy ul. Cmentarnej w Pyskowicach

Zasiedlenie okolic Pyskowic rozpoczyna się już w okresie epoki kamienia (paleolit/mezolit). Pojedyncze ślady osadnicze pochodzą z młodszej epoki kamienia – neolitu, następnie z późnej epoki brązu i okresu wpływów rzymskich. Drobne zabytki z tych epok znajdują się w zbiorach Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu.

Najwięcej pozostałości po działalności człowieka na terenie Pyskowic wiąże się z okresem średniowiecza. Pyskowice należą bowiem do grupy najstarszych miast Górnego Śląska lokowanych na prawie niemieckim (magdeburskim) około poł. XIII w.  Pierwsza historycznie udokumentowana informacja o Pyskowicach pochodzi już z roku 1256. Zawarta jest w dokumencie wystawionym przez wrocławskiego biskupa Tomasza. Wymienieni w tym dokumencie bracia „Lutozat” i „Lonek”, synowie „Pisca”, proszą biskupa o wsparcie dla wybudowanego przez nich kościoła. Biskup, przychylając się do ich prośby, przyznał na rzecz tegoż kościoła pod wezwaniem św. Pawła w „Piscowiczych” dziesięcinę z kilku sąsiednich wsi.

Najstarsze nawarstwienia i zabytki, jakie udało mi się odkryć w Pyskowicach pochodzą z 1 połowy XIV wieku. Możecie o nich poczytać tutaj:

https://www.academia.edu/3504189/Wyniki_bada%C5%84_archeologicznych_przy_ul._Armii_Krajowej_w_Pyskowicach_woj._%C5%9Bl%C4%85skie

https://www.academia.edu/31069160/Wyniki_prac_archeologicznych_przy_ul._Poniatowskiego_13_w_Pyskowicach_woj._%C5%9Bl%C4%85skie

Szczególnie cennym zabytkiem jest głowica miecza średniowiecznego, odkryta w rejonie ziemnych umocnień miasta  z początków jego funkcjonowania.  Zainteresowanych odsyłam:

https://www.academia.edu/3370781/Dwie_oktagonalne_g%C5%82owice_mieczy_z_terenu_G%C3%B3rnego_%C5%9Al%C4%85ska

Czy uda mi się odkryć coś równie ciekawego na ul. Cmentarnej? Czas pokaże 😉

Reklamy

3 myśli w temacie “Na pyskowickiej Starówce”

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.